Op 19 mei debatteerden 6 Oost-Vlaamse vertegenwoordigers van politieke partijen over de Decenniumdoelen. Freya Van Den Bossche (SP.A), Guy Haaze (SLP), Filip Watteeuw (Groen!), Joke Schauvliege (CD&V), Helga Stevens (N-VA) en Vera Van Der Borght (Open VLD) schaarden zich grotendeels achter de Decenniumdoelen, al legden ze ook belangrijke verschillen bloot als het over prioriteiten en keuzes ging. Het wordt zaak om de politici ook na de stembusslag aan hun woord te houden.
Maximumfactuur voor niet-medische zorgkosten invoeren
“Wij gaan hier volledig in mee”, zegt Filip Watteeuw (Groen!). “De niet-medische kosten wegen voor heel wat zorgbehoevende mensen zeer zwaar door in het gezinsbudget. Dat is een dringende nood waaraan we moeten tegemoet komen. De maximumfactuur voor niet-medische kosten is daar het uitgelezen instrument voor.
Vera Van Der Borght (Open VLD) is op zich niet tegen het voorstel, maar plaatst toch enkele kanttekeningen. “In ieder geval is de huidige regeringscoalitie al gestart met het voorbereidende studiewerk. Ik wil er wel op wijzen dat er nog andere instrumenten zijn om de niet-medische factuur voor zorgbehoevende mensen betaalbaar te houden. De zorgverzekering bestaat al, net als de hulp aan bejaarden. We moeten er toch ook voor zorgen dat alles betaalbaar blijft. De lijst van niet-medische kosten kan eindeloos lang gemaakt worden. Als we zo’n maximumfactuur invoeren, moeten we goed kijken welke uitgaven daar al dan niet onder vallen. Vergeet ook niet dat er heel wat andere noden zijn in de welzijnssector, zoals de wachtlijsten in de gehandicaptensector.”
Filip Watteeuw reageert daar verongelijkt op. “Kijk naar de jobkorting. Met de miljoenen euro die daar naartoe gegaan zijn, had men probleemloos de maximumfactuur kunnen invoeren. Het is een kwestie van keuzes maken.”
Ook Guy Haaze (SLP) schaart zich achter de maximumfactuur. “Voor mij is dit een veel beter instrument dan pakweg een verhoging van het leefloon. Wij zijn gewonnen voor het principe dat je de mensen zelf middelen geeft waarmee ze hun zorgbehoeften kunnen financieren.”
Volgens Freya Van den Bossche (SP.A) is de maximumfactuur wel degelijk betaalbaar. “Kijk naar de maximumfactuur voor medische kosten op federaal niveau. Die heeft evenmin geleid tot een ontsporing van de uitgaven. We kunnen starten met een beperkte lijst van uitgaven die naderhand kan uitgebreid worden. Ook pleit ik ervoor om de maximumfactuur te verbinden aan het inkomen. Hoe lager je inkomen, hoe sneller je je plafond bereikt en dus hoe sneller je zorgkosten terugbetaald worden.”
Kinderopvang voor elk kind is een recht
Joke Schauvliege (CD&V) wijst erop dat er voor kinderopvang al heel wat gebeurd is in de voorbije legislatuur. “Maar die inspanning moet verder doorgetrokken worden. De betaalbaarheid is belangrijk, want een gebrek aan kinderopvang is een aanzienlijke drempel voor wie werk zoekt. Bovendien is kinderopvang belangrijk om kinderen sociale vaardigheden en stimulansen bij te brengen, ook voor de leeftijd van 3 jaar. Ik vind het echter even belangrijk om kinderen zoveel mogelijk vanaf 2,5 jaar naar school te laten gaan.
Freya Van Den Bossche (SP.A) zet het belang van onderwijs voorop. “De school is de plaats bij uitstek waar we generatiearmoede kunnen doorbreken. Het basisonderwijs is cruciaal voor de ontwikkeling van een kind. Het is van fundamenteel belang om leermoeilijkheden dan al op te sporen en te proberen remediëren. Kinderen moeten hun talenten kunnen ontwikkelen, uit welk sociaal milieu ze ook komen. Het is belangrijk om kinderen zo vroeg mogelijk naar school te laten gaan en kinderopvang aan te bieden. Vooral aan betaalbare plaatsen is nog een tekort.”
“Het is duidelijk dat er nog meer plaatsen nodig zijn in de kinderopvang”, vindt Guy Haaze (SLP). “Maar je kunt je afvragen of je dat allemaal van de overheid moet blijven verwachten. Wij vinden dat de werkgevers hier ook hun deel van de inspanningen mogen dragen.”
Een participatiebeleid ontwikkelen voor arbeid
Guy Haaze (SLP) is volmondig voorstander van het activeringsbeleid dat de Vlaamse regering de voorbije jaren voerde. “Jammer genoeg zijn er wel nog altijd een hele boel mensen die wel willen, maar niet mogen werken, zoals mensen zonder papieren en asielzoekers. Dat veroordeelt die mensen tot bittere armoede. Ik vind dat daar dringend iets aan gedaan moet worden.”
Joke Schauvliege (CD&V) beaamt dat. “Mensen moeten zeker nog opgevolgd worden als ze al aan de slag zijn. Sommigen hebben echt een individuele begeleiding nodig, 1 op 1. Anderzijds moeten werkgevers die kwetsbare groepen ook durven aanwerven. Ook zij moeten meer gestimuleerd worden.”
Helga Stevens (N-VA) wijst op de discriminatie van mensen met een handicap op de arbeidsmarkt. “Ook vrijwilligerswerk moet meer gewaardeerd worden. Mensen die moeilijk toegang krijgen tot de arbeidsmarkt, kunnen dat vrijwilligerswerk wel als opstap gebruiken.”
Leefloon
Het leefloon ligt in ons land onder de armoedegrens. Freya Van Den Bossche (SP.A) vindt dat daar iets moet aan gedaan worden. “Maar dan hebben we eerst een staatshervorming nodig. Daarmee bedoel ik in de eerste plaats dat de federale overheid dringend geherfinancierd moet worden. Het federale niveau is financieel volledig uitgekleed ten gunste van gewesten en gemeenschappen. Een verhoging van het leefloon kan ze in de huidige situatie eenvoudigweg niet dragen.
Helga Stevens (N-VA) pleit voor meer middelen voor het Vlaams Centrum voor Schuldbemiddeling. “Bovendien moeten snelle kredietverleners strenger aangepakt worden. Mensen met een laag inkomen zijn daar heel kwetsbaar voor. Bovendien moeten we ons eens de vraag stellen hoe het komt dat wij het land zijn met de hoogste belastingen, maar ook met zowat de laagste uitkeringen in Europa.”
Filip Watteeuw (Groen!) wijst op dat vlak opnieuw de jobkorting met de vinger. “Ik kreeg onlangs telefoon van een vrouw van 69 met een zeer laag pensioen. Om rond te komen werkt ze tien uur per week in de horeca. Toch heeft ze geen recht op de jobkorting. Dat is wraakroepend.”
Drempels voor cultuurparticipatie opheffen
Freya Van Den Bossche (SP.A) heeft veel lof voor het beleid dat Bert Anciaux de voorbije jaren op dat vlak gevoerd heeft. “Mensen in armoede moeten bij cultuur betrokken worden, zowel als toeschouwer als als deelnemer. Cultuur is geen luxeproduct, het is essentieel voor de eigenwaarde van iemand.”
Joke Schauvliege (Cd&V) vindt het ook belangrijk om mensen in armoede te laten deelnemen aan het cultuur- en verenigingsleven. “We moeten ook de verenigingen steunen die die mensen bereiken.”
“Je merkt bijvoorbeeld in Gent dat het lukt om mensen met een laag inkomen bij cultuur te betrekken”, zegt Filip Watteeuw (Groen!). “Kijk naar Victoria Deluxe en andere. We moeten die lijn doortrekken.”
Wonen
Joke Schauvliege (CD&V) onderstreept dat er een inhaalbeweging nodig is voor de sociale woningbouw. “Maar die beweging is door de huidige regering wel al ingezet. Daarnaast moeten we de sociale verhuurkantoren nog veel meer ondersteunen. Ook huursubsidies kunnen de financiële woonlast voor gezinnen verlichten. Alleen moeten we opletten dat die huursubsidie naar de huurder gaat en niet naar de verhuurder. Die laatste mag zijn huurprijs immers niet verhogen. Daar moeten we streng op toekijken. Verder verwacht ik veel heil van de renovatiepremie die de vorige Vlaamse regering ingevoerd heeft. Die zal de kwaliteit van de Vlaamse woningen zonder meer ten goede komen.”
Voor Filip Watteeuw (Groen!) is de ingezette inhaalbeweging nog te weinig. “Als je ziet dat er in Gent alleen al 20.000 woningen zijn van slechte kwaliteit, dan moeten we dringend en massaal investeren in renovatie. Wat nu op tafel ligt, is too little too late. Ik treed Joke Schauvliege wel bij als het over huursubsidies gaat. We zouden er moeten naar streven dat mensen niet meer dan 30 % van hun inkomen aan huishuur moeten besteden. Nu is dat vaak 70 tot 80 %.”
Vera Van Der Borght (Open VLD) wijst erop dat het budget voor sociale woningen nog nooit zo hoog was als bij deze regering. “Het budget nu nog substantieel verhogen, zal niet evident zijn.”
“De voorbije jaren is 12 miljard euro geïnvesteerd in megalomane infrastructuurprojecten, zoals de Lange Wapper en het Deurganckdok in Doel”, zegt Filip Watteeuw (Groen!). Het nut ervan moet nog altijd bewezen worden. Men had die middelen veel beter geïnvesteerd in de bouw van sociale woningen.”
Peter Heirman,
ACW
