Armoedebarometer 2026: eenzijdige activering drijft mensen richting armoede
De Armoedebarometer 2026 toont een dubbel beeld. De armoedecijfers dalen, maar bijna 1,9 miljoen Belgen blijven kwetsbaar. De eerste cijfers over de beperking van de werkloosheidsuitkeringen tonen bovendien dat een uitkering schrappen geen mensen aan het werk zet
Inkomensbescherming afbouwen zonder passend werk en begeleiding laat mensen achter zonder werk, zonder uitkering en zonder perspectief
Een uitkering schrappen zet geen mensen aan het werk
De nieuwe Armoedebarometer 2026 toont een dubbel beeld. Sinds 2019 leven 344.000 mensen minder met een risico op armoede of sociale uitsluiting. Toch blijven bijna 1,9 miljoen Belgen kwetsbaar. De nieuwe hervormingen zullen die vooruitgang opnieuw af bouwen.
In het Focushoofdstuk onderzoekt Decenniumdoelen de eerste gevolgen van de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Tijdens de eerste drie golven verloren 21.792 mensen in Vlaanderen hun werkloosheidsuitkering. Ongeveer 17% stroomde door naar werk, 14% kwam in de ziekteverzekering terecht en 35% kreeg een leefloon. Voor 33% was geen zichtbaar werk of andere uitkering terug te vinden.
Ook voor heel België blijft de doorstroom naar werk beperkt. Van de 87.788 mensen die hun werkloosheidsuitkering verloren, stroomde ongeveer 14% door naar werk, 7% naar ziekte en 45% naar het leefloon. Voor 33% was geen zichtbaar werk of andere uitkering terug te vinden.
Deze resultaten staan ver af van de voorspelling dat een derde naar werk zou doorstromen, een derde naar een andere uitkering en een derde uit de statistieken zou verdwijnen.
Uit de uitkering is nog niet uit de armoede, integendeel
Een werkloosheidsuitkering is een individueel verzekerd recht. Een leefloon is gezinsgebonden bijstand. Wie samenwoont met iemand met een inkomen, kan minder of geen eigen inkomen hebben. Zonder warme overdracht tussen diensten dreigen inkomensbreuken, onderbroken begeleiding en een grotere afhankelijkheid van partners of familie.
Ook voor mensen in langdurige ziekte worden controle, evaluatie en sanctionering sneller uitgebouwd dan herstel, ondersteuning en aangepast werk. Activering kan armoede alleen bestrijden wanneer mensen toegang krijgen tot duurzaam, werkbaar en voldoende betaald werk, en wanneer wie niet kan werken verzekerd blijft van een menswaardig inkomen.
Zes levensdomeinen
De Armoedebarometer 2026 bundelt daarnaast de recentste cijfers over inkomen, werk, gezondheid, wonen, onderwijs en samenleven. De rode draad is helder: sociale rechten beschermen wanneer ze toereikend, toegankelijk en afdwingbaar zijn. Ze schieten tekort wanneer inkomens te laag zijn, dienstverlening ontoegankelijk blijft of structurele drempels bij het individu worden gelegd.
Armoede bestrijden is een politieke keuze
Decenniumdoelen vraagt een armoedebeleid dat vertrekt van grondrechten: toereikende inkomens, begeleiding op maat, betaalbare woningen en zorg, gelijke onderwijskansen, toegankelijk en kwaliteitsvol werk en volwaardige deelname aan de samenleving.